😆Το έθιμο της "Χάσκας "-
Ρίζες που δεν κόπηκαν
Κάθε χρόνο, το βράδυ της τελευταίας Αποκριάς την Κυριακή της Τυρινής, πριν αρχίσει η Σαρακοστή, πηγαίναμε στο σπίτι της θείας μου Σταυρούλας, να κάνουμε το έθιμο της "Χάσκας"
Η κουζίνα μύριζε βραστό αυγό αλλά και διάφορα φαγητά αλλά και γιαλιζε από καθαριότητα.
Η θεία μου , δυο χρόνια μεγαλύτερη από τον μπαμπά μου, στεκόταν όρθια και ήρεμη, σαν να ετοίμαζε κάτι ιερό.
Έβραζε τα αυγά, τα καθάριζε, τα σκούπιζε προσεκτικά και τα έδενε στην άκρη ενός σχοινιού.
Το σχοινί το περνούσε γύρω από έναν παλιό ξύλινο πλάστη — μια γερή ράβδο, σαν αυτές που ανοίγουν φύλλα πίττας .
Σύμφωνα με την παράδοση
Το αυγό συμβολίζει τη ζωή και την αναγέννηση.. Δηλώνει το πέρασμα από την περίοδο της Αποκριάς (χαρά, φαγητό) στη νηστεία της Σαρακοστής.
Καθόμασταν γύρω από το τραπέζι με τα χέρια
πίσω στην πλάτη.
Ο θείος μου Κώστας ο άντρας της, κρατούσε τον πλάστη μπροστά μας και το αυγό άρχιζε να αιωρείται
Γελούσαμε πριν καν ξεκινήσει το παιχνίδι.
Κι εγώ, μικρή τότε, κοιτούσα το αυγό να κουνιέται και ρωτούσα:
"Γιατί το κάνουμε αυτό;"
Οι μεγάλοι χαμογελούσαν. Κανείς δεν μου έδινε μια μεγάλη εξήγηση.
Μόνο η θεία μου είπε μια φορά:
«Για να θυμόμαστε.»
Δεν κατάλαβα.
Να θυμόμαστε τι;
"Μα γιατί δεν μπορούμε να το πιάσουμε με τα χέρια;" ρώτησα
Η θεία μου χαμογελώντας μου εξηγούσε
"Γιατί, κορίτσι μου, με το αυγό κλείνουμε το στόμα απόψε το βράδυ και με αυγό ανοίγει πάλι το βράδυ της Ανάστασης, υπενθυμίζοντας τη νηστεία που πρέπει να τηρηθεί στο μεσοδιάστημα αυτό.
Η Κυριακή της Αποκριάς είναι η τελευταία μέρα που τρώνε κόκκινο κρέας και η εβδομάδα μεταξύ της Κυριακής της Αποκριάς και της Κυριακής της Τυρινής είναι οι μέρες που τρώνε ↴↴↴ ψάρι, τυρί, γάλα και αυγά.
Το αυγό γυρνούσε μπροστά στο στόμα του μπαμπά. Εκείνος γελούσε δυνατά. Μα στα μάτια του φαινόταν κάτι πιο βαθύ — μια ευγνωμοσύνη, μια συγκίνηση. Εκείνος και η θεία είχαν μείνει μικροί χωρίς γονείς. Ο μπαμπάς μου μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο και η θεία μου σε συγγενικό σπίτι .
Κι όμως, εκείνο το τραπέζι ήταν γεμάτο.
Τότε δεν ήξερα πως το έθιμο δεν ήταν μόνο παιχνίδι.
Ήταν τρόπος να λένε χωρίς λόγια:
"Είμαστε ακόμα μαζί."
"Τα καταφέραμε."
"Η αγάπη δεν έφυγε."
Κάποιες φορές τα μάτια τους βούρκωναν. Όχι από λύπη.
Από ευγνωμοσύνη.
Γιατί μπορεί να κόπηκε ο κορμός νωρίς.
Μα οι ρίζες έμειναν.
Και οι ρίζες, όταν ποτίζονται με αγάπη, δεν σαπίζουν.
Δυναμώνουν.
Το αυγό πάνω στο σχοινί έκανε κύκλους.
Όπως κάνει κι ο χρόνος.
Όπως επιστρέφουν οι μνήμες.
Τώρα, όταν σκέφτομαι εκείνες τις βραδιές, καταλαβαίνω.
Το κάναμε για να μη σπάσει το νήμα.
Για να μη χαθεί η ρίζα.
Εκείνο το σχοινί δεν κρατούσε μόνο ένα αυγό.
Κρατούσε την αγάπη.
Κρατούσε τη μνήμη.
Κρατούσε όλα όσα δεν πρόλαβαν να πουν και να κάνουν μαζί όταν ήταν παιδιά.
Και κάθε χρόνο, γύρω από εκείνο το τραπέζι, η οικογένεια γινόταν ξανά ολόκληρη.
Και το σπίτι γέμιζε γέλια που έβγαιναν από την καρδιά — και καμιά φορά έφερναν και δάκρυα.
Όχι δάκρυα πόνου.
Δάκρυα που λένε: " Είμαστε μια οικογένεια
Σε έχω ακόμα δίπλα μου "
Τώρα που οι φωνές τους δεν υπάρχουν πια ,
η μνήμη επιστρέφει, με αυτές τις εικόνες , βράδυ της Κυριακής της Τυρινής όλη η οικογένεια μαζί ,
το αυγό να χορεύει δεμένο στον πλάστη , εμείς γύρω από το τραπέζι να γελάμε δυνατά .
Κι έτσι, κάθε νιώθω πως η μικρή εκείνη ερώτηση βρίσκει απάντηση.
Το κάναμε
γιατί η αγάπη χρειάζεται τελετές.
Χρειάζεται κύκλους.
Χρειάζεται ένα σχοινί που να τη δένει γερά.
Και οι ρίζες…
οι ρίζες δεν κόπηκαν ποτέ..
© Ελένη Λούκαρη - Καλαϊτσίδου
