ΤΙ ΣΗΜΑΊΝΕΙ Η ΣΥΜΦΩΝΊΑ ΕΕ–Mercosur για την Ελλάδα

 

ΤΙ ΣΗΜΑΊΝΕΙ Η ΣΥΜΦΩΝΊΑ ΕΕ–Mercosur για την Ελλάδα 

Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur είναι μια μεγάλη εμπορική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ομάδας χωρών Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη, Ουρουγουάη). Με βάση τα τελευταία νέα και αναλύσεις: Συμβούλιο της ΕΕ

📌 Τι προβλέπει γενικά η συμφωνία

✔ Αφαιρεί σταδιακά τους δασμούς σε μεγάλο μέρος των εμπορευμάτων που διακινούνται μεταξύ ΕΕ και Mercosur, για να ανοίξει τις αγορές και να ενισχύσει το εμπόριο μεταξύ των δύο μερών. 

✔ Προβλέπει μηχανισμούς Safeguard ώστε η ΕΕ να μπορεί να προστατεύσει τους παραγωγούς της αν οι εισαγωγές προκαλέσουν σοβαρή ζημιά στον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα. 

Trade and Economic Security +1

Συμβούλιο της ΕΕ.

🇬🇷 Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Η επίδραση της συμφωνίας για την Ελλάδα δεν είναι ενιαία· περιλαμβάνει οφέλη αλλά  και κινδύνους:

✅ Θετικά για Ελλάδα

1. Άνοιγμα νέων αγορών:

Η Ελλάδα θα έχει ευκολότερη πρόσβαση στην αγορά περίπου 270–300 εκατ. καταναλωτών στις χώρες Mercosur, με λιγότερους δασμούς και λιγότερη γραφειοκρατία για εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών. 

2. Οφέλη για μικρές επιχειρήσεις:

Περίπου το 97% των ελληνικών εξαγωγέων είναι μικρές εταιρείες, οι οποίες θα επωφεληθούν από τη μείωση κόστους, απλούστερες διαδικασίες και υποστήριξη για εμπορική διείσδυση στη Mercosur. 

3. Αγροδιατροφικά προϊόντα ποιότητας:

Παραγωγοί όπως στα προϊόντα ελαιόλαδο, ελιές, τυριά, κρασί μπορούν να ενισχύσουν τις εξαγωγές τους χάρη στην κατάργηση δασμών που σήμερα φτάνουν ακόμη και 55% σε ορισμένα είδη.

⚠️ Ανησυχίες και αρνητικές πλευρές

4. Πίεση στον αγροτικό τομέα:

Αν και η συμφωνία περιλαμβάνει προστασίες μέσω safeguards, πολλοί Έλληνες και Ευρωπαίοι αγρότες φοβούνται ότι οι εισαγωγές φθηνότερων προϊόντων, κυρίως κρέατος, πουλερικών ή άλλων ευαίσθητων προϊόντων, μπορεί να μειώσουν τις τιμές στην ΕΕ και να πιέσουν τις τοπικές παραγωγές. Αυτό έχει οδηγήσει σε μεγάλες διαδηλώσεις αγροτών στην Ελλάδα και την Ευρώπη. 

5. Ανταγωνισμός με χαμηλότερα κόστη παραγωγής:

Οι παραγωγοί στις Mercosur χώρες συχνά λειτουργούν με χαμηλότερο κόστος εργασίας και γης, κάτι που μπορεί να δημιουργήσει αθέμιτο ανταγωνισμό για τους Ευρωπαίους παραγωγούς και να εξασθενήσει μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις. 

6. Περιβαλλοντικές και κοινωνικές ανησυχίες:

Κριτικοί της συμφωνίας επισημαίνουν ότι οι προδιαγραφές περιβαλλοντικής προστασίας και εργασιακών δικαιωμάτων μπορεί να είναι λιγότερο αυστηρές από τα ευρωπαϊκά πρότυπα για κάποιες εισαγωγές, κάτι που έχει προκαλέσει ανησυχίες σε κοινωνικές και περιβαλλοντικές ομάδες. 

📊 Συνοπτικά: Ευνοεί ή όχι την Ελλάδα;

🔹 Σε συνολικό επίπεδο:

Η συμφωνία μπορεί να ωφελήσει την Ελλάδα στους τομείς των εξαγωγών, των υπηρεσιών και των μικρών επιχειρήσεων, ανοίγοντας νέες αγορές και μειώνοντας κόστη. 

🔸 Σε επίπεδο αγροτικής παραγωγής:

Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για ορισμένους κλάδους του αγροτικού τομέα, ειδικά εκείνους που παράγουν προϊόντα που μπορεί να αντιμετωπίσουν σκληρό ανταγωνισμό από εισαγωγές. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος των εν εξελίξει διαδηλώσεων των αγροτών στην Ελλάδα. 

👉 Συνολικά, η συμφωνία έχει καθαρά πλεονεκτήματα για επιχειρηματικούς και εξαγωγικούς κύκλους, αλλά εμπεριέχει ρίσκα για την εγχώρια γεωργία, ειδικά αν δεν εφαρμοστούν αποτελεσματικά μέτρα στήριξης και προστασίας

Από ότι διάβασα θα υπάρχουν  προστατευτικές ρήτρες 

Ας δούμε αναλυτικά πώς οι προστατευτικές ρήτρες (safeguards) λειτουργούν και πώς επηρεάζουν την ελληνική γεωργία. 

Θα χωρίσουμε την εξήγηση σε μηχανισμό, στόχο και ελληνικό παράδειγμα:

1️⃣ Τι είναι οι Safeguards

Οι safeguards είναι κανόνες που επιτρέπουν προσωρινή προστασία της εγχώριας αγοράς αν οι εισαγωγές από άλλες χώρες προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στους ντόπιους παραγωγούς.

Με άλλα λόγια: αν ένα προϊόν έρχεται μαζικά από Mercosur και η τιμή του πέφτει τόσο που οι Έλληνες αγρότες δεν μπορούν να ανταγωνιστούν, η ΕΕ μπορεί να:

Επαναφέρει προσωρινά δασμούς σε αυτό το προϊόν ή

Περιορίσει την ποσότητα εισαγωγής για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Αυτό δίνει χρόνο στους ντόπιους παραγωγούς να προσαρμοστούν ή να βρουν νέες αγορές.

2️⃣ Πώς ενεργοποιούνται

Η διαδικασία είναι συνήθως η εξής:

Έρευνα αγοράς: Η ΕΕ εξετάζει αν η ξαφνική αύξηση εισαγωγών προκαλεί ζημιά στους ευρωπαϊκούς παραγωγούς.

Απόφαση: Αν η ζημιά είναι σημαντική, η ΕΕ μπορεί να ενεργοποιήσει safeguard για ορισμένο διάστημα, π.χ. 3–5 χρόνια.

Προστατευτικά μέτρα: Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:

Προσωρινή αύξηση δασμών σε συγκεκριμένα προϊόντα.

Όρια στις ποσότητες εισαγωγής (quota).

Συνδυασμό δασμών και ποσοστώσεων.

Αναθεώρηση: Αν η κατάσταση στην αγορά σταθεροποιηθεί, τα μέτρα αφαιρούνται.

3️⃣ Παραδείγματα για την Ελλάδα

Α. Κρέας και πουλερικά

Η Mercosur παράγει φθηνό βοδινό και πουλερικά.

Αν έρθουν μαζικά στην Ελλάδα, η τιμή μπορεί να πέσει.

Οι safeguards μπορούν να ενεργοποιηθούν για να προστατεύσουν τους ντόπιους κτηνοτρόφους, π.χ. με προσωρινό δασμό 10–20% για εισαγόμενα προϊόντα.

Β. Ελαιόλαδο και τυριά

Ελληνικά προϊόντα υψηλής ποιότητας, όπως ελαιόλαδο, φέτα, γραβιέρα, έχουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην ποιότητα και στην αναγνωρισιμότητα (PDO/PGI).

Στην περίπτωση μαζικών εισαγωγών από Mercosur, οι safeguards είναι λιγότερο πιθανό να ενεργοποιηθούν, αφού το προϊόν της Ελλάδας διαφέρει ποιοτικά.

Ωστόσο, αν εμφανιστούν αθέμιτες πρακτικές ή ψεύτικες ετικέτες, η ΕΕ μπορεί να δράσει με ειδικούς κανόνες προστασίας εμπορικών σημάτων.

Γ. Οπωροκηπευτικά

Τα ελληνικά οπωροκηπευτικά (π.χ. πορτοκάλια, μανταρίνια) θα πρέπει να ανταγωνιστούν τις εισαγωγές από Mercosur μόνο εποχικά.

Οι safeguards μπορεί να ενεργοποιηθούν σε περιόδους υπερπροσφοράς ή αν η τιμή καταρρεύσει.

4️⃣ Τι σημαίνει πρακτικά

Πλεονέκτημα: Οι safeguards είναι ένα δίχτυ ασφαλείας για τους Έλληνες παραγωγούς, ώστε να μην καταρρεύσουν οι τιμές λόγω μαζικών εισαγωγών.

Μειονέκτημα: Δεν προστατεύουν όλους τους κλάδους εξίσου και είναι προσωρινά μέτρα, οπότε οι παραγωγοί πρέπει να προσαρμοστούν μακροπρόθεσμα.

Στρατηγική: Οι Έλληνες αγρότες μπορούν να:

Εστιάσουν σε προϊόντα υψηλής ποιότητας και εξαγωγές.

Συνεργαστούν με συνεταιρισμούς για να μειώσουν κόστος παραγωγής.

Εκμεταλλευτούν τα προστατευτικά μέτρα όταν χρειάζεται.