Σύμβολο ή κόμμα; – Εκεί θα κριθούν όλα

 

Κάποιες δικές μου σκέψεις μετά από μελέτη για το ενδεχόμενο νέου κόμματος από την κ. Καρυστιανου.

Η Μαρία Καρυστιανού, η οποία έγινε γνωστή ως πρόεδρος του Συλλόγου Πληγέντων από την τραγωδία των Τεμπών και από τον μεγάλο αγώνα που έδωσε για την μη συγκάλυψη της αλήθειας από την Κυβέρνηση για τον θάνατο 57 ψυχών , έχει μιλήσει ανοικτά για δυνατότητα δημιουργίας κόμματος πολιτών που θα δίνει έμφαση 

σε κάθαρση, δικαιοσύνη και διαφάνεια. 

Δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί επίσημα και η ίδια δεν έχει ξεκαθαρίσει 100% αν θα ηγηθεί ή όχι, αλλά οι ενέργειες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. 

Κάποια δημοσιεύματα αναφέρουν ότι υπάρχει ήδη κίνηση για οργανωμένη πολιτική οντότητα — σε κάποια ρεπορτάζ αναφέρεται και πιθανό όνομα ή πρώιμη δομή. 

Αν η Καρυστιανού κάνει κόμμα, είναι πιθανό  να επηρεάσει την αντιπολίτευση, ειδικά υπάρχει περίπτωση  να :

Προσελκύσει μέρος των ψηφοφόρων που σήμερα δεν αισθάνονται ότι εκπροσωπούνται

 ικανοποιητικά από τα υπάρχοντα κόμματα. 

Να αποσπάσει δυνάμεις από κόμματα όπως ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ ή άλλους μικρότερους σχηματισμούς· οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό πολιτών (δείγμα ~32%) 

θα εκτιμούσε ένα νέο κόμμα γύρω από την προσωπικότητά της. 

Αντιδράσεις από πολιτικούς Υπάρχουν ήδη αντιδράσεις:

Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ καθαίρεσε ευρωβουλευτή γιατί άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με την Καρυστιανού. 

Άλλα στελέχη της πολιτικής σκηνής την κριτικάρουν, λέγοντας ότι απευθύνεται σε διαφορετικά ακροατήρια και εκφράζουν ανησυχίες για το ποιους ψηφοφόρους θα τραβήξει.

Συμπερασματικά .

🔹 Αν προχωρήσει, μπορεί να έχει πολιτικό αντίκτυπο, ειδικά σε ψηφοφόρους που σήμερα δεν βρίσκουν «φωνή» στα παραδοσιακά αντιπολιτευόμενα κόμματα. 

🔹 Το πόσο μεγάλο και πόσο σταθερό θα είναι αυτό το νέο κόμμα — και αν θα «κλέψει» σημαντικό τμήμα της αντιπολίτευσης — εξαρτάται από το πρόγραμμά του, την οργάνωση και την εκλογική του απήχηση, που ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί. 

Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν θα “χτυπούσε” κυρίως την κυβέρνηση, αλλά:

Τον ΣΥΡΙΖΑ:

ψηφοφόρους που είναι απογοητευμένοι,

πολίτες με έντονο αίσθημα αδικίας/οργής,

κόσμο που ζητά «κάθαρση» και όχι κομματική ρητορική.

ΠΑΣΟΚ:

ψηφοφόρους κεντροαριστερούς που θέλουν σοβαρότητα αλλά νιώθουν ότι το κόμμα δεν συγκινεί.

Μικρά αντισυστημικά κόμματα (αριστερά ή «ανεξάρτητα»):

εδώ η απώλεια θα ήταν πιο άμεση.

👉 Δηλαδή η αντιπολίτευση κινδυνεύει περισσότερο από κατακερματισμό, όχι από εξαφάνιση.

Τώρα ας πάμε στην ουσία 

 Γιατί έχει απήχηση η Καρυστιανού

Όχι επειδή έχει πολιτική εμπειρία — αλλά επειδή:

δεν ανήκει στο «παλιό πολιτικό σύστημα»

έχει ισχυρό ηθικό κεφάλαιο (τραγωδία Τεμπών)

εκφράζει συναίσθημα που δεν εκφράζεται κομματικά:

οργή + πένθος + απαίτηση δικαιοσύνης

Αυτό είναι πολύ ισχυρό  πλεονέκτημα εκλογικά, ειδικά σε περιόδους απογοήτευσης.

ΑΣ δούμε τι μπορεί να συμβεί 

Τα 3 βασικά σενάρια

🔹 Σενάριο Α: 3–5% (είσοδος στη Βουλή)

Παίρνει ψήφους κυρίως από ΣΥΡΙΖΑ & μικρά κόμματα

Αποδυναμώνεται η αντιπολίτευση

Η κυβέρνηση ωφελείται έμμεσα

👉 Αυτό είναι το πιο πιθανό σενάριο αν το κόμμα στηθεί γρήγορα.

🔹 Σενάριο Β: 7–10% (σοβαρός παίκτης)

Ανατρέπει ισορροπίες

Γίνεται ρυθμιστής εξελίξεων

Πιέζει όλα τα κόμματα να αλλάξουν λόγο

👉 Εδώ η αντιπολίτευση κινδυνεύει σοβαρά αν δεν προσαρμοστεί.

🔹 Σενάριο Γ: Αποτυχία / προσωρινό φαινόμενο

Έλλειψη προγράμματος

Εσωτερικές συγκρούσεις

Κούραση της κοινωνίας

👉 Τότε ο αντίκτυπος είναι μικρός και παροδικός.

Όμως μην ξεχνάμε ότι ρισκάρει πολύ για ότι έκανε  μέχρι τώρα,  για τη δικαίωση των 57 ψυχών των Τεμπών δηλαδή να χάσει:το ηθικό πλεονέκτημα

την καθολική κοινωνική συμπάθεια

την εικόνα του «υπεράνω πολιτικής»

Μην ξεχνάμε όμως ότι έχει αποδειχθεί ότι η πολιτική φθείρει γρήγορα, ειδικά πρόσωπα-σύμβολα.

Συμπέρασμα 

👉 Ναι, η αντιπολίτευση κινδυνεύει, όχι επειδή η Καρυστιανού είναι «πανίσχυρη»,

αλλά επειδή εκφράζει ένα κενό που τα κόμματα άφησαν ανοιχτό.

Και τι εννοώ 

Ο ΣΥΡΙΖΑ — θα είναι  ο μεγαλύτερος χαμένος

Γιατί φοβάται περισσότερο απ’ όλους:

Μοιράζονται παρόμοιο ακροατήριο (αγανακτισμένοι, απογοητευμένοι, «να πληρώσουν οι υπεύθυνοι»). Και έχει χάσει το ηθικό πλεονέκτημα που είχε παλιότερα.

Η Καρυστιανού εκφράζει συναίσθημα χωρίς κομματικό βάρος.

👉 Ακόμα και 3–4% να πάρει, του κόβει οξυγόνο.

👉 Γι’ αυτό βλέπεις νευρικές αντιδράσεις και όχι αδιαφορία.

Φυσικά και στο ΠΑΣΟΚ πρέπει να υπάρχει — υπόγεια ανησυχία, όχι πανικός

Δεν  θα χάσει μαζικά, αλλά:

θα   χάσει δυναμική ανόδου

χάνε θα χάσει  ψηφοφόρους «ήπιας διαμαρτυρίας»

Το ΠΑΣΟΚ βασίζεται στη σταθερότητα, όχι στο συναίσθημα.

👉 Αν η Καρυστιανού αποκτήσει σοβαρό λόγο, γίνεται εμπόδιο στο “ΠΑΣΟΚ-ως-εναλλακτική”.

Όσο για τα μικρά κόμματα — υπαρξιακός κίνδυνος

ΜέΡΑ25, Πλεύση, διάφορα «αντισυστημικά» σχήματα

Παίρνει:

το ηθικό αφήγημα

την οργή

την προβολή

👉 Για αυτά, ένα νέο κόμμα Καρυστιανού είναι θανατηφόρο ανταγωνιστικά.

🟦 Και όσο για την κυβέρνηση του Μητσοτάκη;

Παράδοξο αλλά αληθινό:

🔹 Βραχυπρόθεσμα ωφελείται

σπάει η αντιπολίτευση 

μειώνεται η πιθανότητα ενιαίου μετώπου .

🔹 Μακροπρόθεσμα όμως πιέζεται

γιατί το θέμα των Τεμπών δεν “ξεχνιέται”

και η πίεση γίνεται θεσμική, όχι μόνο καταγγελτική

Το πιο κρίσιμο σημείο (αυτό που όλοι κοιτάνε)

Θα μιλήσει μόνο για Τέμπη ή για όλα;

Αν μείνει μονοθεματική → φθείρεται γρήγορα

Αν αποκτήσει συνολικό πρόγραμμα → αλλάζει το παιχνίδι

Εκεί θα κριθούν όλα.

Τελικά 

👉 Το σύστημα δεν φοβάται την Καρυστιανού ως πολιτικό.

👉 Τη φοβάται ως σύμβολο που μπορεί να γίνει πολιτική δύναμη.

Τώρα ερχόμαστε στο ότι αν αντέχουν τέτοια "κόμματα  σύμβολα" στην Ελλάδα

Η σύντομη απάντηση

👉 Σπάνια αντέχουν μακροπρόθεσμα.

👉 Αλλά μπορούν να επηρεάσουν έντονα για 1–2 εκλογικούς κύκλους.

Από εμπειρία μας βλέπουμε τελευταία ότι 

🟢 Τέτοια κόμματα  δεν άντεξαν

Χωρίς ονόματα, το μοτίβο είναι πάντα ίδιο:

ξεκινούν από αγανάκτηση / ηθικό σοκ

μπαίνουν δυναμικά στη Βουλή

μετά:

έλλειψη στελεχών

εσωτερικές συγκρούσεις

«όλοι ίδιοι είναι» επιστρέφει

👉 2–4 χρόνια και ξεφούσκωμα.

🟡 Παραδείγματα που άντεξαν μετεξελισσόμενα

Όσα:

απέκτησαν καθαρή ιδεολογική ταυτότητα

δεν έμειναν μονοθεματικά

έφτιαξαν κομματικό μηχανισμό

👉 Αυτά δεν έμειναν κόμματα διαμαρτυρίας, έγιναν κανονικά κόμματα.

Για να αντέξει το κόμμα τύπου Καρυστιανού  πρέπει να περάσει 

1️⃣ Από το συναίσθημα στη θεσμικότητα

Όχι μόνο «δικαιοσύνη»

Αλλά: πώς, με ποιους νόμους, με ποιους θεσμούς

2️⃣ Στελέχη (όχι απλώς υποστηρικτές)

Βουλευτές με επάρκεια

Όχι πρόσωπα ευκαιρίας

❌ Λάθος επιλογές = γρήγορη κατάρρευση

3️⃣ Θέση στα μεγάλα θέματα

Οικονομία, εξωτερική πολιτική, κοινωνικό κράτος.

❌ Αν αποφεύγει → θεωρείται «ανώριμο»

4️⃣ Αντοχή στην επίθεση

ΜΜΕ

πολιτικούς αντιπάλους

προσωπικές επιθέσεις

❌ Τα σύμβολα φθείρονται εύκολα

5️⃣ Αποσύνδεση από το αρχικό τραύμα

Σκληρό αλλά αληθινό:

κανένα κόμμα δεν μπορεί να ζει για πάντα από μια τραγωδία

Πρέπει να γίνει κάτι μεγαλύτερο.

Άρα, τι πιθανότητες έχει;

🔹 Βραχυπρόθεσμα (1–2 εκλογές)

✔ Πολύ καλές πιθανότητες να μπει Βουλή

✔ Σοβαρή πίεση στην αντιπολίτευση

🔹 Μεσοπρόθεσμα (4–6 χρόνια)

⚠ Κρίσιμο σημείο

Ή μετασχηματισμός → επιβίωση

Ή διάλυση → πολιτική υποσημείωση

Τελικό συμπέρασμα

👉 Δεν είναι καταδικασμένα,

👉 αλλά η ιστορία είναι εναντίον τους αν μείνουν:

μονοθεματικά προσωποκεντρικά

χωρίς βάθος.

Το “κόμμα-σύμβολο” δεν γίνεται ποτέ κόμμα

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά

Ένα κόμμα που:

στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε ένα πρόσωπο

αντλεί δύναμη από ηθικό κύρος ή τραύμα

αποφεύγει τις δύσκολες πολιτικές απαντήσεις για να μη “χαλάσει” την εικόνα

👉 Αυτό δουλεύει στην αρχή

👉 αλλά καταρρέει μόλις αρχίσει η κανονική πολιτική σύγκρουση

Πώς εμφανίζεται το λάθος (τα σημάδια)

🚩 1️⃣ «Δεν είμαστε σαν τους άλλους»

ακούγεται ωραίο

αλλά δεν απαντά:

πώς κυβερνάς;

τι κάνεις σε κρίση;

👉 Ο κόσμος θέλει διαφορά, όχι ασάφεια.

🚩 2️⃣ Φόβος να πάρουν θέση

Για να μη χάσουν κοινό:

αποφεύγουν οικονομία

αποφεύγουν εξωτερική πολιτική

αποφεύγουν δύσκολες αποφάσεις

👉 Αυτό εκλαμβάνεται ως ανωριμότητα.

🚩 3️⃣ Πρόχειρα στελέχη

«καλοί άνθρωποι» χωρίς εμπειρία

ή πρόσωπα με προσωπική ατζέντα

👉 Εκεί ξεκινούν:

γκάφες

εσωτερικές ρήξεις

διασπάσεις

🚩 4️⃣ Η φθορά του ίδιου του συμβόλου

Όταν το πρόσωπο-σύμβολο:

δέχεται επιθέσεις

μπαίνει σε αντιπαραθέσεις

αναγκάζεται να “παζαρεύει”

👉 Χάνει το υπεράνω.

Και τότε χάνεται το πλεονέκτημα.

Τι θα έκανε τη διαφορά (αν το αποφύγουν)

✔ Να “κατέβει” το πρόσωπο, όχι να εξαφανιστεί

όχι αρχηγικό one-woman show

αλλά θεσμικός ρόλος

✔ Να φτιαχτεί πυρήνας σοβαρών ανθρώπων

5–10 πρόσωπα με κύρος

καθαρούς ρόλους

✔ Να πουν καθαρά:

«Αυτά μπορούμε, αυτά δεν μπορούμε»

Η ειλικρίνεια κρατά περισσότερο από την τελειότητα.

Η ωμή αλήθεια

👉 Η πολιτική δεν συγχωρεί την ασάφεια για πολύ.

👉 Ό,τι δεν γίνεται κανονικό κόμμα, το σύστημα το αλέθει.

Μία ερώτηση για  τον καθένα μας    (και αξίζε να την απαντήσουμε):

Θα προτιμούσες ένα τέτοιο κόμμα:

🔹 να μείνει “καθαρό” αλλά μικρό;

🔹 ή να μπει βαθιά στο παιχνίδι και να ρισκάρει να φθαρεί;

Από αυτή την επιλογή κρίνονται όλα.

© Ελένη Λούκαρη -  Καλαϊτσίδου